Algunos silbantes en Tafalla.

Del blog Gerinda Bai hemos entresacado el siguiente titular:

UN SECTOR DE LOS AUROROS ACOGE CON SILBIDOS LAS PALABRAS EN EUSKERA DEL ALCALDE DE TAFALLA

 

Los que silban una lengua que reunió muchas decenas de miles de navarros en el mismo Tafalla (Nafarroa Oinez 2011), los que silban a la que un rey navarro llamó Lingua Navarrorum, los que silban a una lengua con la que se han identificado y se identifican miles de navarros, parece que no están muy preocupados por la convivencia entre navarros y navarras. Parece que tienen otros resquemores por los que no les importa excluir y herir a otros miles de navarros. Es una fobia (por llamarlo suavemente) que parece que ha sido alimentada durante mucho tiempo, y en altas instancias de poder... que ahora empieza a desaparecer (el poder, digo, no la fobia, que ya tenía sus "vías de actuación" también en lo ligüístico). Este gesto revanchista es muy poco elegante y denota mucho de la herencia de una ideología que ha sido hegemónica e impositiva (excluyente, despreciadora de lo diferente, prepotente...) y que ahora se ha visto desbancada. No tiene reparos en buscar la confrontación y la provocación, volviendo a las banderías que tendrían que haber sido superadas en el siglo XXI (aunque los "txistularis" sigan intentando creerse que el Imperio y sus sueños de pujanza futura les acogerá con sus alas). Veremos más ejemplos, me parece, de este calado porque los que actúan así se vienen arriba por el eco que consiguen: hablar de uno aunque sea por hacer el ridículo parece que no lo ven mal. Efectivamente la derecha caciquil todavía se va hacer notar, y mucho, con este estilo de posturas. Ojalá reaccione, también por su bien: no les deseamos que sigan en esa cerril postura que nada les enriquece, que les terminará aislando, aun más si cabe. Quizá el cambio político navarro es un indicativo ya de ello. Es tiempo de reflexionar, pequeño sector de tafalleses que silbasteis con tanto garbo. Podréis gozar de la convivencia también vosotros, por ser vuestro también ese logro. No es poco. Abrazos a todos.

Navarra, el cambio ya está aquí

Navarra deja de ser un "juguetico" de un tipo de gobernates y tendría que pasar a ser un terreno de mucha responsabilidad (sin que sea una responsabilidad paralizante) para el cuatipartito del cambio. Valoro la discreción y la ausencia de triunfalismos y revanchismos que estas cuatro fuerzas (en su mayoría) están mostrando. Tienen que seguir así porque eso es invertir en la gobernabilidad y en la convivencia de Navarra. Hay que aprender o escarmentar en cabeza ajena: en gran medida ha sido el matiz excluyente y/o altanero lo que ha llevado al pasado gobierno a la oposición. Hay que recordar a los gobernantes entrantes que el ser humano tiene "pecado original": existen una bajas tendencias (que no determinan al ser humano, pero que sí le puede influir) que son capaces de llevar al barco a un puerto al que no quería llegar en un principio. Hay que examinarse, autocriticarse e intentar mejorar todos y cada uno de los días del año. Uno no se puede dormir en los laureles del triunfo. Animo eta zorterik onena ibilbide berri honetan.

Erlijio eskolaren inguruko egiak eta gezurrak(II)

 

Deskafeinatutako erlijioa[1]

Duela gutxi José Antonio Marinak Erlijio irakasgaiari buruzko bere iritzia plazaratu du. Alde batetik, gogor kritikatzen du LOMCEren curriculuma: bere argumentu nagusia zera da: Erlijioak “egia absolutuaren tranpa” uzten ez duen bitartean –bere aburuz, kredo monoteista guztien gaitza da berez–, ez luke lekurik izan behar sistema publikoan. “Kristauaren identitatea” ikasleei azaltzea ez omen da katekizatzea, baizik eta koherenteak izateko prestatzea eta beste sinesmenekin mintzatzeko gai izatea.

Bestalde, kexu da “Valores Culturales y Sociales” (Lehen Hezkuntzan) eta “Balore Etikoak” (Bigarren Hezkuntzan) hautazkoak direlako, Erlijioaren ordezko eskaintzen baitira. Bere irudikoz, irakasgai horiek derrigorrezkoak izan beharko lirateke ikasle guziendako –bestea ere hartzea erabaki zein ez–, zeren denak giza duintasunaren oinarri antropologikoan sakontzeko baliagarria suerta dakiezkeelako.

Baina cosmobisio edo mundu-ikuskera “absolutua” aurkezten ez duen erlijio bat ez da erlijio bat, mundu-ikuskera hori errebelazioz jaso egin duelako. Egon daiteke hurbilketa ez erlijioso bat (erlijioarekin bateragarria, baita) kontu antropologiko eta moral batzuetara; errebelazioak batzuetan ekarpen partziala egiten du arlo batzuetan –kreazioaren errelato biblikoak ez du azalpen zientifiko bat izan nahi, adibidez–; baina erlijio bati eskatzea uko egin diezaiola bere jarrera modu absolutuan defendatzeari zentzugabea da. Dagoeneko ikastetxe publikoetan irakasten den islamari ere eskatuko zaio?

Bestalde, Erlijioaren curriculumak dagoeneko giza-duintasunaren oinarri etikoa badauka, Marinak “Baloreen” irakasgaiarentzat eskatzen duena. Gainera, ikastetxeek aukera eman dezakete biak kurtsatuak izan daitezen, hautazko irakasgaien blokean sartuz gero.

Erlijioa derrigorrez eskainia izan behar dela-eta, –“Baloreen” irakasgaiarekin zer gertatzen den gora behera–, curriculumen preanbuluan justifikatu egiten da; izan ere, dimentsio erlijiosoa gizakiaren formazio integralaren alderdi garrantzitsua baita (sinestunentzat bai behintzat: horregatik borondatezkoa da ikasleendako). Gainera, doktrinan sakontzeak “sinesmenaren inkulturazioa” ahalbidetzen du, eta “tresna bikaina da komunikazio eta dialogorako mundu askotariko honetan”.

Kreazionismoa eta Galileo

LOMCEren inguruko beste kexa batzuk gaitegiaren zenbait konturen ingurukoak dira. Batzuk kexu dira munduaren kreazioaren inguruko ideia desitxuratuak zabaltzen ahal direla-eta (azalpen kreazionistei eutsiz, zientziaren kontrakoak ei direnak), edo “Galilearen kasua” bezalako kasuen inguruan. Lehenengoari dagokionez DBHko 1. mailan ezartzen da “errespetatuko dela dagoen autonomia kreazioaren azalpen teologikoaren eta zientifikoaren artean. “Galileoren kasuari” dagokionez, ikasleari eskatzen zaio “informazioa zorrozki bila dezala eta errespetuz eztabaida dezala”.

Bistan da LOMCEren legeak akats asko dituela kalte egiten baitio erlijioaren presentziari Haur Hezkuntzan eta Batxilergoan. Bistan da, baita ere, gauza bat dela testuak ezartzen duena eta, bestea, zenbait irakasle eskasen (edo zenbait ikasleren) praktika txarra. Baina curriculuma errespetatuko balitz, eta ebaluazio irizpideetan proposatzen diren helburuak erdietsiko balira, Erlijio ikasleek zeresan handia lukete debateetan, adibidez fedea, arrazoia eta zientziaren arteko osagarritasunari buruzkoan.

---

[1] Fernando Rodríguez Borladoren artikulu batean oinarrituta.

Askoren astoa goseak hil... eta Nafarroako hauteskundeak

Ezin egokiago etorri zait esaera zahar hori Nafarroan dagoen egoera hauteskunde aurrekoa irudikatzeko. Edo dagoen arriskuetako ba irudikatzeko, hobeto esanda. Aldaketa posible dela diote batzuek eta besteek baina aldaketa hori askoren arteko akordiotik etorri beharko da, halabeharrez. Arriskua da inork ez hartzea benetako erantzukizunik aldaketa horretan edota kordea azkeneraino tenkatu nahi izatea.
Beste esaera batekin topatu  naiz: "Jokorik onena gutxien dirauena". Hauteskundeen osteko negoziazioa argia eta zehatza izan beharko da. Eztabaidatzen luzaro egotea ez da ona izango eta berriro hauteskundeak egiteko arranoa hegan egiten arituko da gure buruen gainean.
Eta bukatzeko, bertze bat: "Soka ez erosi, zekorra eskuratu gabe". Inor ez da presidente edo presidenta izanen Nafarroako Parlamentuan behar den bozkak lortu arte. Eta horretarako sukaldeko lan isil eta apala egin behar, eta ez lerroburuekin zartakoak eman batzuei eta bertzeei.

[HAUTESKUNDEAK] Oinarrietatik, ozen

 Hirinet.net web-gunean aurkitutako artikulua. Gazteak eta politika. Binomio ez beti arrakastatsua. Betiere interesgarria da ezagutzea gazteek nola dakusaten panorama.


Alderdietako gazteen ahotsa sendo entzunaraztea dute helburu Aitor Castañedak, Idoia Ibarrolak eta Igor Salazarrek; euren alderdietako programak mahai gainean jarri dituzte.

Lanak eta ikasketek uzten dieten tartean, politika dute zaletasun eta buru-belarri ari dira euren alderdietako batzordeetan beharrean. Gazteen ahotsa sendoa dela erakutsi nahi dute Aitor Castañedak (EAJ), Idoia Ibarrolak (EH Bildu) eta Igor Salazarrek (PSE), hamaika proposamen dituztela, eta lan egiteko gogoz datozela. Hauteskundeak nola bizi dituzten jakiteko elkartu ditu aleak Gasteizko Udalean ordezkaritza duten hiru alderdietako kideak  mahaiaren bueltan –PPko kideek ez dute parte hartu nahi izan–, hiriburuak eta lurraldeak hilaren 24tik aurrera har dezakeen norabideaz solas egiteko.

Hiru alderdietako kideek uste dute "beharrezkoa" dela aldaketa politiko bat izatea Araban eta hiriburuan, azken lau urteotan PPk egin duen ibilbideak utzitakoaren ondotik. "Egia da bere proiektua duela alderdi bakoitzak, baina lau urte hauetan PPk muga gorriak pasa dituela iruditzen zait; Gasteiz inoiz ez da halako egoera larri batean egon", aipatu du PSEko gazteen idazkari nagusi Igor Salazarrek. Javier Maroto Gasteizko alkateak "enperadore" baten moduan jokatu duela uste du, erabakiak nahi izan dituen moduan hartuta eta herritarren parte hartzea alde batera utzita. Horregatik, hauteskundeetako zenbakiek emango balute, hura kanporatzeko beharrezko babesa ematearen aldekoa dela azaldu du. "Hauteskundeen ostean ikusi beharko dugu, baina zenbakiek aukera ematen badute han  egongo gara, gasteiztarrentzat hobea izango den akordioa lortzeko".


Idoia Ibarrola, EH Bildu.

Aldaketa izan dadin "beharrezko sustengua" ematearen aldekoa da EH Bilduko Idoia Ibarrola ere. "Beste alderdi batekin ez nuke gobernurik  osatuko, programak oso ezberdinak direlako, baina babesa bai, emango nieke". PPk utzitako arrastoaren ostean, politika sozialak, feministak, euskara arlokoak edota hezkuntzari dagozkionak "aldatzeko" adostasunak beharrezkoak izango direla uste du: "Bizikidetza ona izateko akordioak egon beharko dira gure artean, Gasteiz eta Araba anitza behar dugulako".

Akordioez hitz egiteko "goiz" dela uste du Gasteizko Egiko kide Aitor Castañedak, baina herritarrek EAJ hautatzen badute euren programa betetzea lehentasuna izango dela azaldu du. "Eta horretarako beharrezkoa izango da PP kentzea; dena den, herriak erabakiko du zer estrategia edo zer paktu egin behar dugun". Canovas del Castillo izan du gogoan akordioei buruz galdetuta: "Hark esaten zuen politika dela une bakoitzean jakitea aplikatzen zure ideietatik posible den guztia, eta beraz, egoeraren araberakoa izango da". Azkenaldian, dena dela, hainbat alderdik bat egin dutela gogoratu du eta horien arteko akordioak "posibleago" direla. "Ikusi dugu Trebiñuren aferarekin, adibidez, PSE, Bildu, EAJ eta Ezker Batua ados jarri direla, probintziaren egiturari dagokionean, eta, beste behin PP kanpoan geratu dela".


Aitor Castañeda, EAJ.

"Sutea itzali"
Salazarren ustez, "ezinbestekoa" da Marotok sortu duen "sutea" itzaltzea, diru sarrerak  bermatzeko errentaren iruzurra etorkinekin lotzeko egin duen "kanpaina"-rekin amaitzeko. "Uste dut alderdi guztien konpromisoa izan behar dela Maroto eta De Andres gobernuetan ez egoteko ahalegina egitea, eta euren politikekin amaitzea". Hori du lehentasuna PSEk herritar guztiei begira, baina gazteak kezkatzen dituzten beste hainbat gai ere mahai gainean jarri ditu: "Garrantzitsua da enple gu duina bermatzea, etxebizitza izateko erraztasunak jartzea eta maila desberdinetan laguntzak bideratzea, gazteei eragiten dieten politika sozialek azken batean  herritar  guztiei eragiten dietelako". Gazteria atal zehatz bat izateari utzi eta alor guztietan landu beharreko gaia dela uste du Salazarrek, "alor bakoitzerako politika zehatzak ezarrita".

Etxebizitzaren inguruko kezka ere EH Bildun landu duten gaietako bat dela gogoratu du Ibarrolak. "Alokairu soziala ardatzetako bat izanik, edadetuentzako eta gazteentzako aukerak eman behar dira, eta, bide batez, hutsik dauden etxebizitzei erabilera eman". Prekarietatearen aurrean, halaber, "alternatibak" bermatu behar direla azaldu du: "Enplegua behar dugu, eta ez mini-enpleguak; horretan ere lan egingo dugu". Proposamenak gazteen artean eraiki ahal izateko, euren parte hartzea ere beharrezkoa dela azpimarratu du, eta eurek biltzeko ahalegina egingo dutela: "Urtean batzar bat eginda ez dugu lortuko gazteek parte hartzea, eta beharrezkoa da hori bultzatzea; euren eremuetara joan behar gara: gazte asanbladetara, institutuetara, kalean egon behar gara eta ikusi behar gaituzte".

EAJren kasuan, ildo beretik, lehentasuna enpleguak eta formakuntzak dutela azaldu du Castañedak. "Formakuntza sustatzea da gazteon partetik egiten dugun proposamenetako bat, horrekin batera industria Araban egon dadin eta geratu dadin erraztasunak jarriz". Kultura ere lehentasunen artean aipatu du ordezkari jeltzaleak, sormenari bide emateko espazioak prestatu eta dinamizatuz. Horri lotuta, euskarari "txokoa" egin behar zaiola uste du: "Azken asteetan ikusi dugu euskararekiko kutsu kriminalizatzailea izan dela nagusi, ahaldun nagusiaren partetik, 'morralla' famatu horrekin, eta horri ere aurre egin behar diogu; euskara mugitu egin behar da, eta erakutsi bizirik dagoela batez ere gazteen artean". Kultura eta euskara bultzatuko dituen egitasmoei "bultzada bat" eman behar zaiela nabarmendu du.


Igor Salazar, PSE.

Lanketa
Politikari gazteenen ahotsak alderdietan "leku garrantzitsua" duela  azpimarratu dute hiru kideek, eta euren proposamenak bideratzeko  hainbat bide dituztela. EH Bilduk, esaterako, Gasteizen auzoka batzar ugari izaten dituela adierazi du Ibarrolak eta horietan parte  hartzearekin batera, hauteskundeei begira, gazteentzako mahai bat ere antolatu dutela. "Gure  buruan zer nolako hiria irudikatzen dugun eta gazteok zer behar dugun landu dugu; prekarietatea izan da ardatz nagusia oraingoan". Hauteskunde garaiarekin batera, urte guztiko lana egiten dutela nabarmendu du, gazteen artean zein nagusiekin. Eta alderdiak hartutako erabaki batekin ados ez daudenean ere, zuzendaritzara jotzeko "bide arina" dutela aipatu du: "Harreman oso zuzena dugu zinegotziekin eta kezkatzen gaituen konturen bat ikusi orduko eurengana jotzen dugu, eurek azalduko diotelako kolektibo guztiari gure kezka; komunikazioari dagokionez, beste alderdiekiko desberdintasun nabarmena dagoela uste dut".

EAJn bidea pixka bat "estuagoa" dela aipatu du Castañedak, alderdiaren arauei jarraituta. Alderdiaren barruan erakunde autonomo bat da gazteria, lurraldeka antolatuta, eta bertatik plazaratzen dituzte proposamenak. Azkenaldian, esaterako, Arabako estatutuak berritzen aritu dira. "Emendakinak guri erakundetan proposatu daitezke eta hortik lurralde mailara heltzen dira, ondoren; bertan erabakitzen da zer egin proposamenekin, aurrera egin ala ez". Azken batean, alderdiko beste kide baten moduan jokatzen dutela gogoratu du, "baina betiere ikuspuntu lokal batetik".

PSEn ere Gazte Sozialistek autonomia dutela aipatu du Salazarrek, Espainiako probintzia bakoitzean antolatutakoak. "Beti hitz egin dugu eta entzun gaituzte; gure artean eztabaidatzeko mahai bat dugu eta ponentziak antolatzeko". Gazteak oso "autokritikoak" direla adierazi du, eta tarteka alderdiaren zuzendaritzarekin tira-birak izan dituztela: "Kritika egin behar bada egiten dugu, baina nik uste dut ondo hartzen dituztela, hobetzeko modua direlako". Akats politikoak egin dituztela onartu du, eta horiek zuzentzera bideratutako kritikak: "Zapateroren azken lau urteetan hartu ziren politikak gaizki hartu ziren, esaterako, baina guk konpromisoa hartzen dugu hori aldatzeko".

Euren alderdiek izango duten emaitzaren zain, gertutik jarraitzen ari dira hiru kideak, egunotan, hauteskunde kanpaina, alderdietako egitasmoak mahai gainean jarri eta lagunak ere konbentzitzeko lanetan: "Nire kuadrillan, esaterako, asko eztabaidatzen dugu askotariko ideia politikoak daudelako; inguruan gure programarekin pedagogia egitea tokatzen zaigu, eta ez hauteskunde garaian bakarrik". Salazarrek ere, ilusioz bizi ditu hauteskundeak, alderdikideekin antolatzen dituzten ekitaldi guztiengatik: "Polita eta interesgarria da niretzat herriz herri ibili eta jendeak gure proiektuaren inguruan eztabaidan entzutea".

Euren alderdia ez ezik, besteek egiten dituzten mugimenduei adi daude hirurak, batik bat, mapa politikoan lekua izan dezaketen alderdi berriei begira. Aukera berriak egotea "aberatsa" dela uste du  Castañedak, baina zalantza du aurkeztu diren taldeekin: "Ez dakit euren estrategia zein den, baina ez diot zentzu gehiegirik ikusten hainbeste zatikatzeari; abertzale ez den ezkerreko botoa hainbeste sakabanatuko da gutxi lortuko dutela, eta mesede egingo diela aurretik doazenei".

Hauteskunde gaua noiz helduko, Segiko kideak izateagatik atxilotutako kideak ere gogoan izan dituzte. "Politika hutsa" egiteagatik gazteak atxilotu ezin dituztela salatu du Ibarrolak. "Hemendik gure babesa atxilotuei eta ezkutuan daudenei".

Egilea: Anakoz Amenabar, Arabako ALEA
 

Jose Inazio Munilla gotzainari egindako elkarrizketa "Sexo con alma y cuerpo" liburuari buruz

Radio Euskadi-n egindakoa. Besteak beste, azkeneko liburua dute hizpide (esatariak eta gotzainak):




http://www.eitb.eus/es/radio/radio-euskadi/programas/boulevard/audios/detalle/3179888/munilla--estamos-pasando-pan-circo-al-futbol-sexo/

Liburu honen beste egilea Begoña Ruiz Pereda da. 

Beste elkarrizketa bat COPE irratian: http://www.ivoox.com/entrevista-cope-sobre-libro-sexo-con-alma-audios-mp3_rf_4436197_1.html

Erlijio eskolaren inguruko egiak eta gezurrak

[1]

Pasa den otsailaren 24an Estatuko Aldizkari Ofizialean Erlijio irakasgaiaren curriculumak argitaratu ziren, Lehen eta Bigarren Hezkuntzarako eta Batxilergorakoak, LOMCE legeak dioenarekin bat etorriz. Aurreko legearekiko, LOErekiko alderik apenas dagoen arren, oposizioa berehala hasi da esaten “Estatuaren akonfesionalitatearen aurkako erasoa” dela edota berriro geletan “otoitzak entzungo direla”.

Egia esan, LOMCErekin batera datorkigun desberdintasun esanguratsu bakarra hauxe da: irakasgai hau kontuan hartuko da Batxilergoaren bataz bestekoa egiteko. Espainiako Gotzainen Batzarraren datuen arabera, pasa den ikasturtean ikasleen %65ek hartu zuten irakasgaia –%56ek ikastetxe publikoetan–.

Estatuaren ez-konfesionalitatea bermatua

Batzuen ustez, Erlijio Katolikoa zentro publiko batean irakasteak Estatuaren neutraltasun erlijiosoa kolokan jartzen ei du. Ikuspuntu honen arabera, benetan “demokratikoena” 1979ko Aulki Santuarekiko konkordatua deuseztatzea izango litzateke.

Hala ere, Estatuaren neutraltasun erlijiosoa ez da kolokan jartzen erlijio jakin bati buruzko klaseak ematen direlako eskola publikoan, klase horiek hautazkoak diren bitartean eta irakaspenotan bakezko elkarbizitzaren aurkako deus irakasten ez bada. Elizaren aginpidez irakasgaiaren edukiak eta irakasleen hautaketa egiten bada ere ez da inpartzialtasun hori kaltetzen, nahiz eta batzuek erlijio hierarkiaren mutur-sartzetzat hartu duten. Estatuak erabakiko balu zein eduki (erlijioso) irakatsiko den, orduantxe bai lausoa izango litzatekeela Eliza eta Estatuaren arteko bereizketa.

Curriculum berriak inpartzialtasuna kaltetzen ez duela frogatzeko, honako konparazioa egin daiteke: erlijio katolikoaren eta erlijio islamiarraren xedapenak konparatzea (azken hauek 2014-12-11an BOEn argitaratuak): erlijio bien klaseak zentro publikoetan egotearen justifikazioa (baldin eskatzen bada), berdina da bientzat. Era berean, berbera da agintari erlijioso eskudunari esleitzen zaizkion edukiak eta ebaluazio-bideak zehazteko baimena.

Irakasgaiaren edukiak dagokion agintari erlijiosoak egiteak ez dakar Estatuaren ez-konfesionalitatea kaltetzea, babestea baizik.

Ez da katekesia

Lege berriaren barruko curriculumaren izaera “adoktrinatzailea” eta “kateketikoa” ere kritikatua izan da. Hala ere, argitaratu berri diren curriculumek adierazten dute, “helburu kateketiko batetik urruti, kristauaren nortasuna eta kristau bizitzaz erakutsi egiten dutela”. Horretarako, sinesmenaren interpretazio katolikoa ezinbestekoa da, bestela ez litzateke erlijio katolikoko klase bat, eta orduan materia hori euren seme-alabentzat aukeratu duten gurasoak traizionatzen ariko ginateke.

Klaseetan kristau otoitza oinarrizkoen azalpenak egotea ber-logikoa da; izan ere, formula horiek sinesmenaren adierazpen historikoak dira eta haren edukia laburbiltzen dute. Beste gauza bat da ikasleak behartzera otoitz egitera edota horren arabera ebaluatzea; baina azken hau ez du ezta Gotzainen Batzarrak ere esaten, eta ez dago programan. Edozein kasutan LOE legean jada, Erlijio Katolikoaren curriculumean haur-etaparako proposatzen zen “abiltasun motrizeak aprobetxatzea otoitza eskuratzeko”; Herritartasunaren Hezkiteta delako irakasgaian, esaterako, bilatzen zen ikasleek pertsonalki zenbait “balore demokratiko” berenganatzea.

“Doktrinamendu” hitzak batzuei arrazoia mesprezatzea edota izaera proselitista izatea dakarkie gogora. BOEren testuetan, ordea, mintzatzen da “norberaren sinesmena azaltzeaz eta berorren arrazionaltasunaz, eta besteena errespetatzeaz”. Kultura arteko eta erlijioen arteko dialogoaz hitz egiten du testuak. Batxilergoko ebaluazio irizpideen artean, bada bat, adibidez esanguratsua: “bizitzaren zentzuaren aurrean aztertzea gaur egun ematen diren erantzunak”, tartean ateismo, laizismo eta agnostizismoarenak daude. Begi-bistan dago irakasgai honek asko errespetatzen dituela besteen ikuspuntuak. Polita litzateke, gutxienez, errespetatua izatea ere.  

 

---

[1] Fernando Rodríguez Borladoren artikulu batean oinarrituta.

2579 apaiz, apaizgai eta monje katoliko Dachau-ko kontzentrazio esparruan

Egiak azkenean indar gehiago du gezurrak baino. Honelakoak naziak saiatu ziren ezkutatzen, baina ezaguna zen Dachau (Alemanian dago) izan zela hainbat apaiz, seminarista eta monje katolikoren destinoa nazien erregimenaren garaian. Guillaume Zeller kazetariak ikerketa bat argitaratu berri du non Dachau-ko kontzentrazio-esparruan izandako katolikoen presentzia zehaztasunez aztertzen baitu. Ikerketak La Baraque des prêtres, Dachau, 1938-1945 du izenburu eta erreferentzia egiten dio apaizak zeudeneko barrakoiaren izenari: Priesterblock. Kontzentrazio esparru hartan 200.000 pertsona inguru izan ziren, 30etik gora herrialdetatik etorriak.

1938-1945 urteen artean 2.579 apaiz, apaizgai eta monje izan ziren deportatuak Dachau-ra, hala nola, 141 artzain protestante eta apaiz ortodoxo. Vatikanoak ezin izan zuen saihestu. Lortu zuen bakarra izan zen apaizak barrakoi batean egon ahal izatea, brebiarioak izatea eta meza ospatzeko baimena izatea. Katolikook Alemania, Austria, Txekoslovakia, Polonia, Belgika, Holanda, Luxenburgo, Frantzia eta Italiatik zetozen.

Zeller egilearen ustez, apaiz alemaniarrek zigorra jaso zuten nazien eutanasiaren kontra agertu zirelako. Apaiz frantziarrek deportatuak izan ziren erresistentziaren aldekoak zirelako. Poloniarrak eslabiarren elitetzat hartuak izan zirelako. Apaiz haiek euren herrikide laikoen oinaze berberari aurre egin behar izan zioten. Haietarik 1.034 kontzentrazio-esparruan hil ziren liberazioa heldu orduko, tartean 868 poloniarrak izaki, SSkoak bereziki saiatu zirenak oinazea eragiten.

Duintasunari eutsi zioen, ordea, eta badira zenbait gertaera harrigarri liburuan kontatzen direnak. 1944an, adibidez, tifus izurrite bat izan zen. Esparruan buru egiten zutenek alde egin zuten barrakoietatik (kutsatuak ez izateko). Apaiz asko, aldiz, arriskuen jakitun bazeuden ere, hilzorian zeudenak kontsolatzen eta artatzen aritu ziren. Apaiz horietako batzuk handik gutxira hil ziren.

Apaizgai bat in articulo mortis izan zen apaiztua, hil baino lehen. Gotzain bat ere egon zen, Gabriel Piguet, Clermont-Ferrand-eko ordinarioa, judutarrak salbatzeko sare batean laguntzen aritu zelako.

Ohiko prozesuaren ostean horietatik 56 beatifikatuak izan dira, haien bertuteen heroismoa frogatu eta gero. Argi dago Dachau hartako esparrua apaiz katolikoen kanposanturik handiena dela.
Bada filme bat gertara haietan inspiratua: "El noveno día" ("Der neunte Tag", alemanieraz izan zen egina), 2004an estreinatua izan zena. Zuzendaria Volker Schlöndorff da, eta istorioak Luxenburgoko apaiz katoliko  baten bizitza du ardatz:  Jean Bernard (1907-1994).

Joxe Antonio Artze: bizitza eta heriotza, bata bestearen atea (II)

Aurreko artikuluan Joxan Artzeren azkeneko bi olerki-liburuen berri ematen hasi ginen.  Heriotzaren ataria dugu bizitza (2014) delako izenburuak, gaur egungo mentalitatearentzat, ezkorra eman dezake. Ez da hala Joxan Artzeren ikuspegian. 2002an bere anaia Jesus Mari hil zen eta horrek, noski, atsekabea eragin zion, gaztetatik hainbat proiektutan bidaide izaki eta oso lotuta egon zirelako anaia biak.

Hara nola atsekabearen kontuari buelta ematen dion Joxanek olerki honetan.

Maite dugun norbaiten heriotzak

mundu ba ixten digu bertan zeharo:

zena ez dela

genuena ez dugula gehiago

ezin du gure barruak sinetsi:

hil zitzaigunarekin batera hiltzen gara,

bizi gintuena hil baitzaigu.

bai, mundu bat ixten zaigu,

baina beste mundu berria irekitzen,

hil zaigunak argituko diguna

eta argituko gaituena

bihotzean izango baitugu bizirik,

eta bizirik, ez nolanahiko biziz,

hilko ez den biziz baizik.

hura orain den bezala bihotzean dugularik,

berriro maiteminduko gara

eta bizi berria biziko;

lur berrian berriro elkartuko garenean

-bat izateko, ez gehiago bereizteko elkartuko-

betikotasun guztian biziko duguna

orandanik dugu biziko.

Oso olerkigintza filosofiko-transzendentea dugu azkeneko olerki-liburuotan Joxanek eskaintzen diguna. Adibidez, olerkien bidez zenbait dikotomia bateragarri egiten saiatzen da. Esaterako, Jainkoaren isiltasuna eta bere Hitzaren arteko dikotomia. Edo, bere ikusezintasuna eta bere ikusgarritasuna. Hara adibide bat:

“Jainkoak ez du inork inoiz ikusi” dio Jesusek,

hala da, ikusezina baita

baina maite dugunean,

hots, zuzen jokatzen,

egiaren argitan gabiltzanean,

on dagigunean,

hots, geugan bat garenean,

ez al dugu bihotzean garbi nabari

On, Egia, Eder, Zuzen den bakarra dela

geugan on dagiena,

egia dioena

ederrik suspertzen duena,

zuzen diharduena,

hots, Maitasun hitsa dena dela

geugan maite duena...?

ezin dugu besterik esan:

ikusi gabe      ikusten dugu!

Ixilik egotea eta hitz egitea ere badirudi kontraesankorrak direla. Maite gaituen Aita (Atta) onarentzat, berriz, ez ei da horren bateraezina:

Maite gatuen Atta ere,

neurrigabeki maiteomen gaituena,

ixilik dagoela beti,

horrenbeste maite eta,

ez digula hitz egiten,

esan ohi dugu sarritan, kexurik...

hala da, eta ez da hala:

bai, ixilik dago beti, baina hitz egiten digu:

beste hitzez, ixiltasunez!

Gauza hauek guztiak ulertu eta haien misterioan sakontzeko otoitz-bideetan sartu behar gara, ez dago beste biderik. Azken finean bakoitzaren nitasuna hortxe baitago zainduen, Jaunaren Zutasunaren albo beroan, hortxe sakontzen dugu gutako bakoitzaren eta besteen benetako egian:

Arrainarentzat itsasoa

eta hegaztiarentzat eguratsa bezain

beharrezkoa othoitza gizakumeak,

Jainkokume delako, Gizakume bete izateko,

bere gaitasun oro osorik loraerazteko;

etxetik urrunduok etxerako bidea aurkitu eta egiteko,

garena osoki bizi ahalko badugu...

Baina guk batera dagigu igeri eta hegan

otoitzean,

goiari ekinez sakontzen,

sakonduz goratzen.